Choroba i cierpienie od zawsze wpisane są w ludzkie życie, stanowiąc nieodłączną część ziemskiej egzystencji człowieka. Zarówno fizyczna niemoc, jak i duchowa słabość wielokrotnie poruszały serce Jezusa Chrystusa, który z miłością i współczuciem pochylał się nad potrzebującymi, przywracając im zdrowie. Syn Boży przyjął ludzką naturę, aby przynieść zbawienie całemu człowiekowi – zarówno jego duszy, jak i ciału. Na kartach Ewangelii odnajdujemy liczne świadectwa cudownych uzdrowień dokonywanych przez Jezusa, którym często towarzyszyło wezwanie do wiary oraz zapewnienie o odpuszczeniu grzechów. Chrystus nieustannie pozostaje obecny i działa w sakramentach Kościoła, niosąc człowiekowi cierpiącemu swoją uzdrawiającą łaskę. Trzeba jednak podkreślić, że dokonywane przez Niego uzdrowienia miały przede wszystkim wymiar duchowy i zbawczy. Jak naucza Katechizm Kościoła Katolickiego, stanowiły one znaki nadejścia Królestwa Bożego oraz zapowiedź pełnego i ostatecznego uzdrowienia człowieka, dokonującego się przez zwycięstwo Chrystusa nad grzechem i śmiercią w tajemnicy Jego Paschy (por. KKK 1505).
Biblijne podstawy sakramentu namaszczenia chorych odnajdujemy w Liście św. Jakuba Apostoła, który wskazuje, że człowiek dotknięty chorobą powinien wezwać kapłanów Kościoła, aby modlili się nad nim i namaścili go olejem w imię Pana. Apostoł zapewnia jednocześnie, że modlitwa płynąca z wiary przyniesie choremu ratunek, Pan go podźwignie, a jeśli popełnił grzechy, zostaną mu one odpuszczone (por. Jk 5,14–15).
Sakrament namaszczenia chorych sprawowany jest przez kapłana, który namaszcza czoło i dłonie osoby chorej odpowiednio poświęconym olejem z oliwek lub, gdy wymagają tego okoliczności, innym olejem roślinnym. Obrzędowi towarzyszy jednokrotne wypowiedzenie sakramentalnej formuły: „Przez to święte namaszczenie niech Pan w swoim nieskończonym miłosierdziu wspomoże ciebie łaską Ducha Świętego. Pan, który odpuszcza ci grzechy, niech cię wybawi i łaskawie podźwignie” (KKK 1513).
Do przyjęcia tego sakramentu uprawniony jest człowiek ochrzczony, który zmaga się z poważną chorobą bądź doświadcza osłabienia i trudności wynikających z podeszłego wieku. Najważniejszym owocem namaszczenia chorych jest duchowe zjednoczenie osoby cierpiącej z Chrystusem, który sam przyjął na siebie ludzkie cierpienie. Sakrament ten niesie również łaskę umocnienia, pomaga z wiarą i nadzieją przeżywać doświadczenie choroby, a niekiedy może prowadzić także do odzyskania zdrowia. W sytuacji zbliżającego się kresu ziemskiego życia stanowi natomiast szczególną pomoc duchową, przygotowując człowieka na spotkanie z Bogiem w wieczności.